Spraakherkenning, zegen of zondvloed?

Begin januari maakte Facebook de overname van Wit.ai bekend. Hiermee stapt Facebook de wereld van spraakherkenning binnen en opent het de aanval op Google, Microsoft en Apple. Die bedrijven hebben daarin inmiddels een flinke voorsprong opgebouwd. Wat maakt spraakherkenning zo belangrijk voor deze bedrijven en is deze ontwikkeling gunstig of vormt het een bedreiging?

Al heel lang is het de droom dat we gebruiksvoorwerpen met spraak kunnen sturen. De eerste stappen zijn daarin inmiddels gezet. Het navigatiesysteem in de auto en Siri op de iPhone zijn alom bekende voorbeelden. Maar we willen ook de auto bedienen, de wasmachine en tv programmeren, de gordijnen dichtdoen, koffie zetten en onze sociale media bedienen met onze stem. Gemak dient de mens.

Spraakherkenning brengt behalve gemak ook nieuwe doelgroepen binnen bereik. Denk aan slechtzienden, laag geletterden en zwak begaafden die straks in staat zijn om door middel van een spraak gestuurde gebruikersinterface, de bediening van apparaten onder de knie te krijgen.

Tot slot maakt spraakherkenning standaardisatie een stuk eenvoudiger. Niet voor de ontwikkelaars die met dialecten en verschillende talen moeten rekening houden. Wel voor gebruikers die geen verschillende bedieningssystemen meer hoeven te leren maar met praten de bediening kunnen uitvoeren.

Het gemak en de eenvoud van spraakbediening zullen het gebruik en toepassingsmogelijkheden van allerlei apparatuur en applicaties laten toenemen. Dit met enorme voordelen voor consumenten, fabrikanten en ontwikkelaars. Maar het zijn niet de incentives voor de grote tech bedrijven om miljoenen te investeren in spraakherkenning. Nee, al die commando’s, gekoppeld aan locatie, tijd en andere data, geven steeds beter inzicht in het gedrag en de persoonlijkheid van steeds meer mensen. De data die daarmee wordt verzameld en de profielen die worden opgebouwd nemen snel toe in waarde en vormen de kurk waarop het businessmodel van genoemde bedrijven moet drijven. Big data in optima forma. 

Daarmee hebben we meteen het dilemma te pakken. Privacy of gemak?  Het blijft een moeilijke keuze; gebruikersgemak en vooruitgang tegenover de risico’s van privacy. Hoe machtig worden de grote tech bedrijven en wat doen ze met al die gegevens? Zolang er geen monopoly is jagen ze elkaar op en betrachten ze een zekere mate van zorgvuldigheid. Daarbij zullen ze altijd de grenzen opzoeken van wetgeving en van wat mensen betamelijk vinden. Laten we kritisch blijven op het gebruik van onze data maar vooral de vruchten plukken van de vooruitgang. Want één ding is zeker: spraaktechnologie gaat de wereld een grote stap voorwaarts brengen.