Prometheus: film die toekomstige geschiedenis schrijft

Prometheus maakt deel uit van de Alien-films, waar er nu al zes speelfilms van uitgekomen zijn. De trailer van de film is op YouTube te vinden en ziet er naast spectaculair ook qua verhaallijn intrigerend goed verzorgd uit. Hoewel de geruchten soms tegenspreken dat het om een ALIEN prequel gaat, geeft de trailer veel prijs dat alleszins duidt op een verhaal dat zich voor Ripley's belevenissen op de Nostromo afspeelt.

Maar waarom staat dit hier op Extend Limits? Een speelfilm is niet iets wat we gewoonlijk hier behandelen. De reden voor de extra aandacht is een andere viral trailer van Prometheus, die door TED.com verspreid wordt. Ridley Scott heeft zich geconcentreerd op deze site vol presentaties van de grote denkers der Aarde. En Scott heeft zijn visie op een toekomstige spreker uit 2023, genaamd Peter Weyland, neergezet in een filmpje van iets meer dan drie minuten geregisseerd door Luke Scott, Ridley's zoon.

Weyland vertelt hier een verhaal over T.E. Lawrence die lucifers uitmaakt door ze uit te knijpen. Hij gaat verder met de mythische titaan Prometheus die de uitvinding van het vuur aan de mensheid geeft en door de goden wordt gestraft met onsterfelijkheid. Onsterfelijkheid, geketend aan een stenen muur terwijl elke dag een arend zijn lever uit zijn lichaam wegrukt en die opeet. Beide verhalen duiden op de pijn die we als straf krijgen voor vooruitgang, het creëren van een uitvinding.

Weyland vertelt dan over de grote uitvindingen in onze geschiedenis en komt met het statement dat we binnenkort cybernetische individuen kunnen maken die niet van mensen te onderscheiden zijn. "This leads to an obvious conclusion: we are the gods now." Eenieders adem stokt even in de immense zaal maar Weyland gaat verder en sluit af met de woorden:

De speech is zeer indrukwekkend. En hoewel het enkel een mooi beeld van een toekomstige TED presentatie lijkt, blijkt dat alles wat in deze presentatie neergezet wordt al bestaat en dat Peter Weyland het niet heeft over zaken die science-fiction zijn, maar echte science die nu al bedreven wordt.

TED in 2023

Om te beginnen is de aankleding van deze film groots opgezet. Peter Weyland staat op een podium en is omringd door tienduizenden mensen. Er hangen schermen boven hem die zijn gezicht weergeven en er vliegen een aantal vliegende camera's om hem heen. Deze lijken erg futuristisch maar ze bestaan al en zijn al te koop en met je iPhone of Android mobieltje te besturen. Hij heet de Parrot AR Drone en is voor 299 euro te koop. Over elf jaar zullen die vast bij elke Bart Smit te halen zijn voor een twee tientjes.

De zaal waar Weyland in staat is groots, maar niet ongeloofwaardig groot. Het is wel wat onwennig voor een T.E.D. presentatie - die zijn tot nu toe wat intiemer geweest met hooguit een duizend man in de zaal. Maar T.E.D. zal ook groeien en het beeld wat hier geschetst wordt van een maatschappelijke interesse in de wetenschappelijke presentaties van T.E.D. is innemend en hoopgevend. Dat is een deel van Scott's boodschap.

Fusion, fission en M-theorie

Weyland heeft het over zaken als fusion, fission, en M-theory - die allen blijkbaar in 2023 gebruikt kunnen worden in productieprocessen. Fusion en fission zijn manieren om energie op te wekken door kleine deeltjes ofwel te forceren samen te gaan ofwel om ze uit elkaar te trekken. Daar komen enorme hoeveelheden energie bij tevoorschijn. M-theory is een theorie die alle string-theorieen van de quantum-mechanica combineert tot één overkoepelende theorie. Het zou allerlei zaken beloven, van oneindige energiebronnen tot het creëren van doorgangen naar andere plekken in ons universum tot zelfs doorgangen naar andere universums. Talloze wetenschappers zijn dagelijks bezig om deze theorieen uit te bouwen tot testbare en werkbare theorieen waar we nieuwe uitvindingen op kunnen bouwen. En met de telkens hogere snelheid van onze communicatie gaat de ontwikkeling van deze theorieen ook in een versneld tempo door.

Cybernetische individuen

Weyland heeft het over cybernetische individuen, die in 2023 binnen enkele jaren niet meer van echt te onderscheiden zouden zijn. Dit valt moeilijk te geloven als je ziet hoe robots er tegenwoordig uitzien en hoe onhandig ze zich voortbewegen of communiceren. Maar de technologie die hiervoor nodig is zal exponentieel snel doorgroeien. Het jaar 2023 lijkt dichtbij en velen zullen nu niet kunnen geloven dat binnen elf jaar het wereldbeeld zo sterk veranderd zal zijn. En daarbij realiseren deze mensen zich niet dat in de laatste tien jaar de wereld al ongelofelijk veranderd is.

YouTube bestaat pas sinds februari 2005. Dat is zeven jaar geleden. Zeven jaar geleden was het internet nog niet snel genoeg om HD video streaming aan te kunnen. Nu zien we live voetbalwedstrijden op ons telefoontje in HD en ergeren ons er aan als het filmpje stottert.

Facebook bestaat sinds februari 2004 en heeft nu 845 miljoen actieve gebruikers. Dat is een groei van waarschijnlijk meer dan een miljard gebruikers in tien jaar. Er is geen vergelijking te trekken met deze groeisnelheid van een bevolking op Aarde. Alleen al het idee om zoveel mensen tegelijk te kunnen bedienen met één website, was in 2004 ondenkbaar. Tegenwoordig zijn Google, YouTube en Facebook zo groot dat hun probleem niet het aantal computers is waarmee ze werken, maar de stroomvoorziening waarmee ze deze computers kunnen laten werken.

Je kan nu al tegen je iPhone of Android telefoon praten en er gerichte vragen aan stellen. Met een vleugje text-to-speech eroverheen heb je een daadwerkelijk gesprek. Ik praat dagelijks tegen mijn auto als ik mijn telefoon voice-controlled gebruik. En ik kan me nog herinneren dat ik als kind naar Star Trek keek en half verliefd keek naar de computers daar waar ze tegen spraken en die antwoord gaven. Nu doet mijn telefoon en auto dit al.

Verre toekomstmuziek?

Peter Weyland lijkt dus te praten over een wereld die ver weg van ons ligt. Maar het tegendeel is dus waar. Alles waar hij over praat ligt heel dichtbij. De kans is groot dat we het allemaal mee gaan maken, als we het nog een jaar of tien uithouden hier op onze Aarde en onze financiele, wetenschappelijke en ethische verantwoordelijkheden niet laten verslonzen. We hebben een doel nodig waarmee we gezamelijk een richting uit kunnen gaan om meer te zien dan we nu kunnen. Meer te ontdekken dan we al weten. En meer te worden dan we al zijn.

Peter Weyland is een imaginair karakter. Een cinematografische verbeelding van Ridley Scott van een man die geen genoegen neemt met minder dan het beste wat we kunnen zijn. Hij is geen leider, hij is een aanjager. Iemand waar elke wereldleider naar kijkt en zich in bochten wil wringen om aan zijn zij te mogen staan. Iemand zonder scrupules, arrogantie of terughoudendheid omdat die in de weg zitten naar vooruitgang.

Ridley Scott probeert ons iets duidelijk te maken via deze drie minuten durende teaser. En hoewel hij een teaser voor een film is, had Scott het ook op een totaal andere wijze kunnen invullen. Maar hij deed dit niet; hij wilde ons pakken en vasthouden door ons te wijzen op het begin van de weg waar we al op staan. T.E.D. staat er op die weg als houvast geschreven.

Via Weyland zegt Ridley Scott feitelijk tegen ons:

• Vijay Kumar's TED-presentatie "Robots that fly"
• Nuclear fission
• Nuclear fusion
• M-theory