Artikel Maatschappij en samenleving
Het internet: empowering of censureren consument?
Hoe ziet Evgeny Morozov de democratische kracht van het internet? Hij staat bekend om onder andere het boek The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom. Deze titel is uiteraard veelzeggend. Heeft hij een punt?
Evgeny Morozov gaat in op de vraag in hoeverre nieuwe media democratie stimuleert? Hij stelt de vraag aan de orde of het internet daadwerkelijk mensen 'empowered' of dat het juist een goed middel is voor censuur? Een uitermate interessant uitgangspunt voor de periode waarin we ons nu bevinden. Denk aan de situatie in Libië en Egypte
Als je uitgaat van de stelling dat bij een toename van het aantal verbindingen tussen mensen er uiteindelijk altijd een vorm van democratie zal ontstaan dan is sociale media wellicht de heilige graal voor de democratie? Ik geloof niet dat het zo 'eenvoudig' is. Evgeny Morozov stelt dat vanuit deze optiek er een duidelijke push is vanuit het Westen om zoveel mogelijk mensen online te krijgen. De vraag is natuurlijk in hoeverre het Westen hier invloed op heeft in landen als Iran, China etc? De term iPod Liberalism kwam hieruit voort. De gedachte erachter was dat hoe meer mensen Westerse technologie gebruiken (zoals de iPod) des te groter is de kans dat zij ook de Westerse waarden ondersteunen. Ook daar heb ik weer mijn sterke twijfels bij.
De rol van technologie
Evgeny Morozov komt met de mooie opvatting dat wij de gewenste toepassing van technologie verwarren met de daadwerkelijk toepassing ervan. Dit betekent dat we technologie ontwikkelen voor een specifiek doel of toepassing maar dat het daadwerkelijke doel in de praktijk daar weleens ver vanaf kan liggen. Is dat ook het geval met internet? Morozov claimt dat het een mythe is dat dictators 'bang' zijn voor de kracht van nieuwe media. In dictaturen is er ook internet en er is zelfs heel veel kritiek op de regeringen online te vinden. Dat wordt dus schijnbaar toegestaan? Dit omdat het de regeringen juist inzicht biedt in wat er speelt onder de bevolking. Men krijgt heel goed inzichtelijk wie wat vindt en hierdoor kan men het dus ook beter 'beheersen'. Dus de vraagt rijst dan of nieuwe media/technologie daadwerkelijk een democratiserend effect heeft in dit soort landen? Of zorgt het er juist voor dat men eenvoudiger hun macht kan beheersen en in stand houden. De praktijk lijkt het tegenovergestelde aan te tonen gezien de vallende dictaturen.
Morozov geeft veel voorbeelden van landen waar technologie en nieuwe media worden gebruikt om juist controle te behouden. Zo wordt crowdsourcing gebruikt om slechte websites te kunnen achterhalen of zelfs mensen te kunnen arresteren. Uiteraard moeten we niet alleen de positieve effecten van het internet en technologie zien. We moeten ook kijken naar de negatieve effecten zoals de vele mensen die binnen dictaturen zijn opgepakt door het internet.
De kracht van elkaar versterkende trends
Toch denk ik dat het internet zal empoweren. We zullen zelfs een totale omslag zien van macht binnen de wereld. De omslag van de macht van de grote ondernemingen en gevestigde instituten naar adhoc consumentgroepen. Die omslag vindt nu plaats. Uiteraard gaat dit veel tijd kosten en ook veel 'pijn' doen. We zullen de komende jaren nog veel rare en onverwachte wendingen krijgen. We aint see nothing yet! We bevinden ons immers in een transitie. Ik denk ook niet dat we alleen naar de kracht van de technologie en nieuwe media moeten kijken maar meer naar het totaalbeeld van de vele trends en ontwikkelingen op dit moment. Het is juist het samenspel wat zoveel omvattend is.
Mensen worden zich meer en meer bewust van de vreemde verdeling van macht en geld binnen onze maatschappij en de wereld. We hebben een oneindige toegang tot informatie en we kunnen iedere vraag nu via het web laten beantwoorden. We worden steeds handiger in de omgang met al die informatie en nieuwe technologie. De mens komt weer centraal te staan en diegene die nu aan de macht staan en daar geen gehoor aan geven krijgen het steeds moeilijker. Of het nu grote ondernemingen zijn, overheden of dictaturen. De transitie zal uiteindelijk ken ook keihard raken. Het samenspel van de vele trends en technologische ontwikkelingen 'empowered' de community waardoor er uiteindelijk een meer mensgerichte samenleving ontstaat met duurzaamheid als centraal punt in plaats van materiele consumptie.
