Artikel Maatschappij en samenleving
CPB positief of negatief?
Nederland lag er wakker van. Vanochtend zou het Centraal Plan Bureau met nieuwe ramingen over de stand van zaken van de Nederlandse economie komen. We zaten er klaar voor, top economen, journalisten en heel Nederland voor de buis. Een extra lange nieuwsuitzending over onze economische toekomst.
Het is dan direct het aanraden waard om de verschillende kanalen af te lopen. Ik ga als trendwatcher nooit van een enkele bron uit en het was vandaag dan ook weer uitermate opvallend hoe verschillend de televisie- en radiozenders over de nieuwe cijfers van het CPB verslag deden. Het NOS journaal gaf toch een overwegend positief beeld. De cijfers vallen mee, terwijl op RTL het hel en verdoemenis was. De economen zaten weer vooraan en deden hun zegje. Volgens mij is het vertrouwen vanuit de maatschappij in zo'n beetje iedere econoom gedaald tot onder het vriespunt. We zien een topeconoom van de Rabobank zijn visie geven op de cijfers. Elke keer als ik de Rabobank in het nieuws zie dan moet ik denken aan september 2011. Een nieuwe recessie was niet waarschijnlijk volgens deze bank (Rabobank recessie: hier, hier en hier). Gelukkig trokken ze even later hun keutel in met andere berichten (hier). Het heeft vervolgens niet erg lang geduurd voordat we er in zaten. Halverwege december 2011 meldde het Centraal Plan Bureau dat Nederland zich opnieuw in een recessie bevindt.
Laat ik dan ook de hand in eigen boezem steken ook de trendwatchers hebben de wijsheid niet in pacht. Eigenlijk niemand, of juist iedereen? Want volgens mij dienen we een jarenlang succesvol systeem te herdefiniëren. Is het tijd dat kapitalisme volwassen wordt. We zoeken naar de oplossingen en die weten we niet te vinden. Maar dat het anders moet weet toch wel iedereen?
We bevinden ons in een periode waarin onzekerheid de nieuwe zekerheid is. Wat mij betreft moeten we ook met deze ogen naar de ramingen van het CPB kijken. Let wel: het zijn ramingen en dat is een ander woord voor schatting! We weten gewoon niet wat er gaat gebeuren. Kunstmatig proberen en lijken we het systeem in stand te houden maar zien we ook dat in essentie de radicale en noodzakelijke veranderingen van het datzelfde systeem uitblijven. De gevolgen hiervan weten we niet? Of wel? Maar zijn er mensen en economen die dat durven toe te geven?
Naar mijn mening moeten we ons in deze periode niet laten leiden door onze decennia lange verslaving aan economische groei. We hebben zelfs een systeem gecreëerd dat dat beloont. We krijgen op dit moment een gigantische kans in onze schoot geworpen en deze moeten we met beide handen aanpakken. Wordt het niet eens tijd dat we het model waarin we afhankelijk zijn van economische groei gaan herzien? Een model waarin de economen en banken het voor het zeggen lijken te hebben. Een maatschappij waarin we extra nieuwsuitzendingen maken over economische vooruitzichten? Een maatschappij waarin het systeem in elkaar dreigt te klappen als we minder (wellicht bewuster?) consumeren? Volgens mij is er recent een rapport uitgekomen (Resilient People, Resilient Planet) van de Verenigde Naties die ook hiertoe oproept. Het lijkt alleen of dit niet erg aankomt bij de politiek, banken en andere gevestigde instituten. We zeggen veel maar doen te weinig. Kijk niet naar wat organisaties en politiek zeggen maar naar wat ze werkelijk doen.
Waar moeten we ons dan zorgen over maken? Economische groei, de 3% grens vanuit Europa, winst of de balans tussen groei, waarde, welzijn, mens en planeet? Moeten we onze energie steken in het halen van economische richtlijnen of op een wereld in balans? En dan doel ik niet op een pure economische balans.
En dan hebben we nog Griekenland. Hoe triest is dat? Hebben ze het allemaal aan zichzelf te danken? Ik geloof er niets van. Richard Wolff trekt het ook in twijfel. Het schetst zelf een enorm doomscenario (vooral op VS gericht) en uit hij zijn twijfels over de integriteit van ons economische systeem. Richard Wolff was Professor Economie aan de Universiteit van Massachusetts.
Nu moeten we elkaar niet bang maken want daar schiet niemand wat mee op. Laten we het simpel houden en in ieder geval beseffen dat radicale verandering noodzakelijk is. Dat we ons niet mogen verkijken op cijfers van het CPB en dat we absoluut niet mogen stilzitten als we denken dat de economie aantrekt. Terugvallen in ons oude gedrag is volgens mij in ieder geval een doodlopende weg!